Сұрақтар мен жауаптар

Сұрақтар мен жауаптар
25  844 қаралу саны

1. Коронавирус дегеніміз не?

Коронавирус – бұл көбінесе жануарлар жұқтыратын вирустардың тегі, бірақ кейбір жағдайларда адамдарға да таралуы мүмкін. Әдетте, коронавирустан болатын аурулар ауыр белгілерсіз жеңіл түрде өтеді. Алайда, Таяу Шығыстағы тыныс алу синдромы (Mers) және ауыр жіті тыныс алу синдромы (Sars) сияқты ауыр формалары да бар.

2. Коронавирустың берілу жолы қандай?

Жұқтырған адам жөтелгенде немесе түшкіргенде пайда болатын тамшылар арқылы беріледі.

Сонымен қатар, ол адам ластанған нәрсеге, мысалы есіктің тұтқасына қолы тиген кезде таралуы мүмкін. Адамдар ластанған қолымен аузын, мұрнын немесе көзін  ұстаған  кезде жұқтырады.

Бастапқыда індеттің басталуы жануарлардан болған, болжам бойынша Уханьдағы (ҚХР) теңіз өнімдері нарығынан тарады, мұнда тек балық ғана емес, сонымен бірге суыр, жылан және жарғанат сияқты жан-жануарлар көптеп сатылған болатын.

3. Коронавирустық инфекцияны таратушы кім?

          Ауру адам немесе жан-жануарлар.                                     

4. Инфекция қайдан пайда болды?

Қытай ғалымдарының пікірінше, COVID-19 вирусының табиғи резервуары жабайы аңдар (жарғанаттар) болып табылады. Адамның инфекция жұқтыруының пайда болған негізгі орыны жабайы жануарлар, соның ішінде жарғанаттар және бауырымен жорғалаушылар сатылатын Оңтүстік Қытайдағы теңіз өнімдерінің көтерме сауда базары болды.

5. Коронавирустық инфекцияның негізгі белгілері қандай?

• жоғары дене қызуы

• бас ауруы

• әлсіздік

• жөтел

• тыныс алудың қиындауы

• бұлшық еттің ауыруы

• жүрек айнуы

• құсу

• диарея

6. Вирус сыртқы ортада тұрақты ма?

Коронавирус қоршаған ортада тұрақсыз, 57 градус және одан жоғары температурада өледі, дезинфекциялаушы құралдар мен құрамында спирті бар заттарға тұрақсыз.

7. Инфекцияның инкубациялық кезеңі қандай?

Инкубациялық кезең (инфекция түскен кезден бастап аурудың белгілері пайда болғанға дейін) 2 күннен 14 күнге дейін, әдетте 2-7 күн.

8. Сұрақ: Бұл инфекцияның емі бар ма?

Қазіргі уақытта нақты емі жоқ. Патогенетикалық және симптоматикалық емдеу жүргізіледі.

9. Өзіңізді коронавирустан қалай қорғауға болады?

Ең бастысы, қолыңыз бен бетіңізді таза ұстау. Қолыңызды сабынды сумен жиі жуыңыз немесе дезинфекциялық құрал қолданыңыз.

Сондай-ақ, аузыңызға, мұрныңызға немесе көзіңізге жуылмаған қолыңызды тигізбеуге тырысыңыз (әдетте мұны біз  байқамай сағатына 15 рет жасаймыз).

Қолды залалсыздандырғышты өзіңізбен бірге алып жүріңіз, сонда сіз кез-келген ортада қолыңызды тазалай аласыз.

Тамақтану алдында әрдайым қолыңызды жуыңыз.

Адам көп жүретін жерлерде, әуежайларда және басқа да қоғамдық көліктерде абай болыңыз. Мүмкіндігінше осындай жерлерде орналасқан заттарға қол тигізбеңіз, бетіңізді қолыңызбен ұстамаңыз.

Бір рет қолданылатын майлықты алып жүріңіз және жөтелгенде немесе түшкірген кезде әрқашан мұрныңыз бен аузыңызды жауып қойыңыз, қолданғаннан кейін оларды тастауды ұмытпаңыз.

Егер басқа адамдар саусақтарын батырса, қарапайым пакеттерден немесе ыдыс-аяқтардан (жаңғақтар, чипстер, печенье және басқа да тағамдар) тамақ жеуге болмайды.

Эпидемиологиялық жағдай тұрақталғанша қол алысып амандасудан, адамның бетінен өбуден аулақ болыңыз.

Жұмыста сіз ұстайтын заттар мен құрылғыларды (компьютер пернетақтасы, ортақ кеңсе жабдықтарының панельдері, смартфон экраны, қашықтан басқару құралдары, есік тұтқалары мен тұтқалар) үнемі тазалап тұрыңыз.

10. Медициналық масканы қалай кию керек?

1. Мұрын мен аузыңызды маскамен мұқият жауып, бет пен маска арасындағы алшақтықты азайту үшін бекітіңіз.

2. Пайдалану кезінде масканы ұстамаңыз. Мысалы, қолданылған масканы ұстағаннан кейін, оны алу үшін қолыңызды жуыңыз.

3. Маска дымқыл болғанда немесе кірленгеннен кейін жаңа таза және құрғақ масканы киіңіз.

4. Бір рет қолданылатын маскаларды қайта пайдаланбаңыз. Оларды әр қолданғаннан кейін бірден тастау керек.

11. Жаңа коронавирусты емдеуге бола ма?

Ия, әрине. Алайда, жаңа коронавирусқа арнайы вирусқа қарсы препарат жоқ, өйткені суық тиюді тудыратын басқа тыныс алу вирустарына арнайы емдеу жоқ.

Коронавирустық инфекцияның негізгі және ең қауіпті асқынуы болып табылатын вирустық пневмонияны антибиотиктермен емдеуге болмайды. Пневмония өршіген жағдайда емдеу өкпе функциясын қолдауға бағытталады.

12. Қатерлі топқа кімдер жатады?

Вирустың таралу қаупі барлық жастағы адамдарда болады. Уханьның денсаулық сақтау жөніндегі комиссиясының (ҚХР) мәлімдемесінде ең соңғы 60 жағдай 15 пен 88 жас аралығында болғандығы айтылған. Алайда, көптеген басқа вирустық респираторлық аурулардағыдай балалар мен 65 жастан асқан адамдарда, иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда аурудың ауыр ағымының пайда болу қаупі бар.

13. Жаңа коронавирусқа қарсы вакцина бар ма?

Қазіргі уақытта мұндай вакцина жоқ, дегенмен, Қытайдың ғылыми ұйымдарында және бірқатар елдерде оны жасаудың қадамдары басталды.

14. Коронавирустық инфекцияға ұқсас белгілер болса, қайда бару керек?

Егер сізде жедел респираторлық инфекцияның белгілері байқалса немесе жаңа коронавирустық пневмонияның пайда болғанына сезіктенсеңіз, тез арада үйге жедел жәрдем шақыру керек (103), сондай-ақ коронавирус инфекциясы бойынша байланыс орталығына (1406, 87172768043) қоңырау шалыңыз.

Ауыр түрі болған жағдайда жедел жәрдем бригадасы келгенге дейін алдын-алу шараларын (адамдармен байланысты шектеңіз, жөтел этикетін сақтаңыз, маска киіңіз, өзіңізді-өзіңіз емдемеңіз) сақтаңыз.

15. Коронавирус пен тұмау вирусының айырмашылығы неде?

Коронавирус пен тұмау вирусының ұқсас белгілері болуы мүмкін, бірақ генетикалық жағынан олар мүлдем өзгеше.

Тұмау вирустары өте тез көбейеді – белгілері инфекция жұққаннан кейін екі-үш күннен кейін пайда болады, ал бұл үшін коронавируске 14 күн  қажет.

16. Коронавирустың болуын қалай анықтауға болады?

Дер кезінде диагноз қою Қазақстанда жаңа коронавирустың пайда болуы мен таралу қаупі туындаған кездегі маңызды шаралардың бірі болып табылады.

Денсаулық сақтау ғылыми ұйымдары жаңа коронавирустың гендік құрылымы туралы ақпарат пайда болған сәттен бастап 7 күннен аз уақыт ішінде вирустың адам ағзасында болуын анықтау үшін диагностикалық жиынтықтардың екі нұсқасын жасады.

Жинақтар полимеразды тізбекті реакция (ПТР) деп аталатын молекулалық-генетикалық зерттеу әдісіне негізделген. Бұл әдісті пайдалану тест жүйелеріне айтарлықтай артықшылықтар береді.

Біріншісі – жоғары сезімталдық – дамыған тест жүйелерінің көмегімен вирустың бір көшірмесін табуға болады.

Екіншісі – ауруды диагностикалау үшін қан алудың қажеті жоқ, мақта тампонымен ауыз қуысынан үлгі алу жеткілікті.

Үшіншіден, талдау нәтижесін 2-4 сағат ішінде алуға болады.

Қазақстанның бүкіл аумағындағы диагностикалық зертханаларда жасалған диагностикалық құралдарды қолдану үшін қажетті жабдықтар мен мамандар жеткілікті.

17. Ауруханада кім  оқшаулануға жатады?

Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің «Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасында төтенше жағдай енгізу туралы» Жарлығына сәйкес Қазақстан Республикасы халқының қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы» 2020 жылғы 16 наурыздағы №25 Жарлығына сәйкес

ресми және үкіметтік делегацияларды, сондай-ақ ресми және дипломатиялық паспорттардың иелерін, авиакомпания ұшқыштары мен экипаж мүшелерін, локомотив бригадаларын, теміржол көлігімен айналысатын адамдарды және халықаралық автомобиль көлігімен айналысатын жүргізушілерді қоспағанда, 1а санатындағы елдер:

Франция

Иран

Италия

Испания

Германиядан келген адамдар

сапардан келген сәтінен 14 күннен аз уақыт өткенде жергілікті органдар анықтаған ауруханаларда оқшауландырылады.

18. Карантиндік ауруханада жатқан азаматтар қандай талаптарды сақтауға міндетті?

          Карантиндік ауруханада болған жағдайда қойылатын талаптар:

-14 күнтізбелік күн ішінде жергілікті атқарушы органдар айқындайтын үй-жайларда міндетті түрде болу;

-карантин кезеңінде (14 күн): карантин орнынан кетуге жол берілмейді; байланыстың барлық түрлерін (телефон, интернет) пайдалануға рұқсат етіледі;

-карантин кезінде медициналық персонал тарапынан жасалатын шараларға  тексеру, дене қызуын, қан қысымын өлшеу, сұрақ қою жатады;

-медициналық көрсеткіштер бойынша зертханалық зерттеуге ауыз, мұрын қуысынан биоматериал алу, қажет болған жағдайда басқа зерттеу әдістерін алу мүмкін;

-карантиндегі адам режимді бұзған жағдайда әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.

19. Үйде кім оқшаулауланады?  Үйде оқшаулау қалай жүргізіледі?

Үйде оқшаулауды (үй карантинін) тұрғылықты жері (болу) бойынша Қазақстан Республикасының шекарасынан өткен күннен бастап 14 күн ішінде 1б санатындағы елдерден келген адамдар жүзеге асырады:

ҚХР

Оңтүстік Корея

Шенген аймағының елдері

1а санатты тізіміндегі елдерді қоспағанда)

Үй карантині Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің «Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасында төтенше жағдай енгізу туралы» Жарлығына сәйкес «Қазақстан Республикасы халқының қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы» 2020 жылғы 16 наурыздағы № 25 қаулысының 2-қосымшасы –  «COVID-19 қауіптілігі жоғары адамдарға арналған үйде оқшаулаудың (үй карантинінің) Ережесіне» сәйкес талаптарды сақтап жүзеге асырылады.

20. Үй карантиніндегі азаматтар қандай талаптарды сақтауы керек?

Үй карантинінде болғандарға қойылатын талаптар:

-тұрғылықты жері бойынша (үй, пәтер, жатақхана, қонақүй және т.б.) 14 күнтізбелік күн ішінде міндетті тұрақты тұру;

-үйде оқшаулануға жағдай болмаған жағдайда ауруханаға жатқызу ұсынылады;

-тұрғылықты жері бойынша оқшаулау кезінде (14 күнтізбелік күн) адамдар көп жиналатын орындарға баруға тыйым салынады;

-үйдегі карантин кезінде (14 күнтізбелік күн) медициналық персонал тарапынан жасалатын шараларға кеңес беру және телефон қоңыраулары арқылы үй карантинін бақылау жатады;

-медициналық көрсеткіштер бойынша зертханалық зерттеуге ауыз, мұрын қуысынан биоматериал алу, қажет болған жағдайда басқа зерттеу әдістерін алу мүмкін;

-медициналық көрсеткіштер бойынша (жедел респираторлы вирустық инфекциялардың белгілері) адам Қазақстан Республикасының қаражаты есебінен диагноз қою және емдеу мақсатында медициналық мекемеге жатқызылады;

-үй карантиніндегі адам режимді бұзған жағдайда әкімшілік жауапкершілікке тартылады.

21. 2-ші санаттағы елдерден шығып келген адамдарға қандай шаралар қолданылады?

Бүгінгі таңда 2-ші санатқа кіретін елдер:

Филиппин

Катар

Үндістан

БАӘ

Ұлыбритания

Әзірбайжан

Тайланд

АҚШ

Қазақстан Республикасына жоғарыда аталған елдерден келген адамдарды Қазақстан Республикасының шекарасынан өткен күннен бастап 14 күн ішінде қоңырау шалу арқылы олардың тұрғылықты жері бойынша (тұратын жері) бастапқы медициналық-санитарлық көмек көрсетуші медициналық қызметкер бақылайды.

22. 2-ші санаттағы елдерден келген азаматтар қандай талаптарды сақтауға міндетті?

2-санаттағы елдерден келетін адамдарға қойылатын талаптар:

Адамның Қазақстан Республикасының аумағында қозғалуға құқығы бар.

Адамдар көп жиналатын орындарға баруына жол бермеу, басқа адамдармен байланыстарды шектеу ұсынылады.

Қазақстан Республикасының шекарасынан өткен күннен бастап 14 күн ішінде тұрғылықты жері (тұратын жері) бойынша бастапқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін ұйымның медициналық қызметкерінің қоңырау шалу арқылы бақылауы белгіленеді.

Медициналық көрсеткіштер бойынша (жедел респираторлы вирустық инфекциялардың белгілері) адам Қазақстан Республикасының қаражаты есебінен диагноз қою және емдеу мақсатында медициналық мекемеге жатқызылады.

23. Қазақстан Республикасының аумағына виза беру және кіру, тұрақты рейстер, әуе байланысы рейстері, жаяу жүргіншілер өткелі, теміржол/автомобиль жолаушылар тасымалы уақытша тоқтатылған елдердің санатын қайдан білуге болады?  

Осы сұрақтар бойынша сіз 72-01-11 телефоны бойынша Сыртқы істер министрлігіне жүгінуіңіз керек, сонымен қатар СІМ веб-сайтынан қарауға болады.

24. Қандай жағдайларда коронавирустық инфекцияға анализ тапсыру қажет? Қайда жүгіну керек?

Коронавирустық инфекцияға зертханалық тексеру клиникалық және эпидемиологиялық көрсеткіштері болған кезде адамдарға жүргізіледі. Ол үшін респираторлық инфекциямен ауырған жағдайда немесе коронавируспен ауырған науқаспен байланысы бар деген күдік туындаған жағдайда дереу үйге дәрігер шақыру керек.

Коронавирустық инфекцияға күдік туындағанда стационар жағдайында дәрігер тексергеннен кейін зерттеуге анализдер алынады.

25 COVID-19 коронавирус инфекциясы санатына кірмейтін басқа елдерден келетін адамдар үшін қандай ұсыныстар бар?

Коронавирустың эпидемиологиялық жағдайы қауіпсіз басқа елдерден келген адамдар Қазақстанда ұсынылған алдын-алу шараларын қабылдауы керек: денсаулығының жай-күйін бақылау, жеке гигиена сақтау, ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің ресми интернет-ресурстарында ұсынылған ақпаратты қадағалап отыру керек,  тыныс алу жолдарының инфекциясы белгілері болған жағдайда үйге дәрігер шақыру қажет.

Барлық қазақстандықтардың өзара қол ұшын беруіне арналған сайт: Qoldasy.kz

Кнопка домой
Бөлісіңіз